Blog
Koeltransport met RoboVans: wat levert een koelwagen zonder chauffeur op?
Autonoom koeltransport levert pas iets op als een zelfrijdende koelwagen genoeg ritten kan overnemen om de investering te rechtvaardigen. Een bedrijf heeft weinig aan een voertuig dat de hele dag op zijn lading staat te wachten.
Zelostech heeft met de Z5 en Z10 Cold-Chain twee autonome koelvoertuigen ontwikkeld. De fabrikant noemt een temperatuurbereik van −20 tot +12 °C, waarmee het bedrijf zich richt op bevoorrading met gekoelde en diepgevroren producten. Bij zulke ritten vraagt vooral het lossen aandacht: telkens wanneer de deuren opengaan, komt warmere lucht binnen. De koelinstallatie moet de laadruimte daarna weer op temperatuur brengen, terwijl de volgende levering nog aan boord staat.
De eerste praktijktoepassingen van autonoom koeltransport laten zien waar de meeste kansen liggen.
Waar autonoom koeltransport dagelijks werk kan overnemen
Bij Papa Sugar Bakery moeten winkels dagelijks vanuit een centraal productiecentrum worden bevoorraad. Volgens Zelostech worden daarvoor Z5-koelvoertuigen gebruikt, met een ronde in de ochtend en een in de middag. Samen leggen ze 40 kilometer per dag af.
Dat is een overzichtelijke taak. De bestemmingen keren terug en er zijn mensen om de goederen te verzenden en te ontvangen. Een autonoom voertuig kan in zo’n opzet het rijden overnemen.
Voor een Nederlands voedingsbedrijf is die situatie goed voorstelbaar. De gekoelde opslag staat in het ene gebouw, de verwerking vindt plaats in het andere. Iedere keer dat er goederen nodig zijn, gaat een medewerker mee op pad. Zo’n rit kan kort zijn en toch geregeld het werk onderbreken.
Hierdoor beginnen we dus altijd bij een bestaande route, waarvan bekend is hoeveel ritten er worden gemaakt en hoeveel tijd ze kosten. Dan valt later duidelijk vast te stellen wat het voertuig heeft opgeleverd.
Autonoom koeltransport met de Z5 en Z10
Zelostech noemt voor zowel de Z5 Cold-Chain als de Z10 Cold-Chain een temperatuurbereik van −20 tot +12 °C. De Z5 heeft volgens die opgave een accu van 40,8 kWh, de Z10 van 55,9 kWh. Voor beide vermeldt de fabrikant een maximale actieradius van 180 kilometer.
Dat temperatuurbereik maakt toepassingen met gekoelde en diepgevroren goederen mogelijk. Voor het gelijktijdig vervoeren van beide zijn wel geschikte, afzonderlijke temperatuurzones nodig.
De voertuigen gebruiken exact dezelfde Level 4-autonome rijtechniek als de niet gekoelde varianten. Binnen de afgesproken bedrijfsomstandigheden neemt het systeem de rijtaak over. Camera’s, lidar en radar helpen het voertuig zijn omgeving waar te nemen. De route en omstandigheden waaronder het mag rijden, worden vooraf vastgelegd.
Tijdens een bevoorradingsronde gaan de deuren bij iedere aflevering open, terwijl een deel van de lading nog verder moet. De laadruimte moet daarna snel weer op temperatuur komen. Zelostech noemt dat temperatuurherstel expliciet als eigenschap van de uitvoering die het in juni 2026 samen met Yum China presenteerde.
Bij het lossen blijkt of het werkt
Een koelwagen wordt geregeld beoordeeld op wat er op het display staat. Bij autonoom koeltransport telt voor de lading wat er werkelijk in de laadruimte gebeurt.
Producten horen al op de juiste temperatuur te zijn wanneer ze worden geladen. De laadruimte moet zijn voorgekoeld en er moet voldoende ruimte blijven voor luchtcirculatie. Dozen tot tegen de luchtuitlaat stapelen kan de koeling verstoren. Ook een autonome koelwagen heeft last van een verkeerd gestapelde lading.
Neem vervolgens de aankomst bij een centrale keuken. Het voertuig staat voor de deur, terwijl de medewerker die zou lossen ergens anders nodig is. Dan moet de lading kunnen wachten met behoud van de vereiste temperatuur. Zodra het lossen begint, telt hoe lang de deuren openstaan. Daarna is het vooral belangrijk hoe snel de laadruimte weer op temperatuur komt.
Een chauffeur vangt nu vaak zulke situaties op. Hij belt, loopt naar binnen of zoekt iemand die kan helpen. Bij autonoom koeltransport moet vooraf duidelijk zijn wie dat doet. Anders verschuift het werk ongemerkt naar de medewerkers op de bestemming.
Daarom hoort bij de voorbereiding ook een eenvoudige afspraak: wie krijgt een melding als de temperatuur afwijkt, en wie kan ter plaatse handelen? Voor levensmiddelenbedrijven blijft dit onderdeel van de voedselveiligheid. De verplichting om volgens een passend HACCP-plan of een hygiënecode te werken blijft natuurlijk gewoon bestaan.
De temperatuur moet altijd terug te zien zijn
De samenwerking van Zelostech met koeltechniekbedrijf FLAND laat zien hoe voertuig en koeling op elkaar kunnen worden afgestemd. Zelostech levert het autonome chassis en de rijtechniek. FLAND brengt de koelopbouw, temperatuurregeling en het digitale beheer in.
FLAND beschrijft onder meer temperatuurregistratie, storingswaarschuwingen en inzicht in de accustatus, deursloten en koelinstallatie. Die functies horen bij deze specifieke samenwerking. Bij de keuze van een koeluitvoering moet worden vastgelegd welke daarvan worden meegeleverd.
Als een levering te warm aankomt, wilt u kunnen achterhalen wat er is gebeurd. Misschien liep de temperatuur tijdens de rit al op. Misschien stond de deur bij het vorige adres te lang open. Door temperatuurverloop, ritgegevens en storingsmeldingen naast elkaar te leggen, kunt u de oorzaak onderzoeken en maatregelen nemen.
De kosten en het bereik van autonoom koeltransport
Zelostech geeft voor beide koeluitvoeringen een maximale actieradius van 180 kilometer op. Het bereik in de praktijk hangt onder meer af van de belading, buitentemperatuur, gewenste koeltemperatuur en het aantal laad- en losmomenten.
Bij de planning van autonoom koeltransport telt ook hoe lang de lading gekoeld moet blijven. Tijdens het wachten bij een afleveradres blijft de koelinstallatie immers energie gebruiken. Daarom bekijken we de volledige werkdag: de afstanden tussen afleverpunten, de tijd voor het lossen en de beschikbare laadmomenten. Daarmee kunnen we bepalen hoe het voertuig in de dagelijkse bevoorrading past.
Een proef moet daarom een normale werkdag volgen. Met de gebruikelijke lading, de echte wachttijden en alle laad- en losmomenten. Dan wordt er zichtbaar hoeveel ritten er mogelijk zijn, wanneer er geladen moet worden en hoeveel reserve overblijft.
Dezelfde nuchterheid is nodig bij de kosten. Tel de uren op die het voertuig daadwerkelijk overneemt. Trek daar de tijd voor begeleiding, controles en het afhandelen van storingen vanaf. Neem vervolgens de kosten voor voertuig, koeling, software, onderhoud en energie mee.
Wie op die manier rekent, voorkomt dat een besparing op rijtijd wordt overschat. Een medewerker die dankzij de RoboVan bij zijn productieproces kan blijven, levert een ander voordeel op dan een medewerker die voortaan even lang bezig is met het begeleiden van de rit.
Begin met één route
PuraMobi en Zelostech richten zich in Nederland in eerste instantie op terugkerend goederenvervoer op afgesloten bedrijfsterreinen. Bij autonoom koeltransport zien wij vooral aanleiding om te kijken naar verbindingen tussen opslag, productie en vaste afleverpunten, zoals een centrale keuken met meerdere gebouwen.
Gebruik op de Nederlandse openbare weg vraagt om een afzonderlijke beoordeling van de toelating en voorwaarden. Een voertuig dat in het buitenland rijdt, heeft daarmee nog geen toestemming voor Nederland.
Voor een eerste proef zouden wij één route kiezen die voldoende werk oplevert om een verschil te kunnen meten. Leg vast wat de rit nu kost aan tijd en inzet, welke temperatuur de lading nodig heeft en hoe de overdracht verloopt. Laat het voertuig vervolgens onder die omstandigheden zijn werk doen.
Na de proef kunt u de vrijgekomen uren en de werkelijke kosten naast elkaar leggen. De temperatuurmetingen laten zien of ook de lading goed is vervoerd. Op basis daarvan beslist u of een tweede route de moeite waard is.